جامی شاعر ، ادیب و عارف ایرانی ، مشهور ترین شاعر پارسی گوی سده نهم هجری است . پدرش از حوالی اصفهان به هرات مهاجرت کرد و عبدالرحمان در بیست و سوم شعبان 817 ه ق در خرجرد جام تولد یافت . وی مدتی دشتی تخلص می کرد وسپس به سبب ارداتی که به شیخ جام داشت ، تخلص جامی را برگزید . این شاعر پارسی گوی در هرات و سمرقند علوم رسمی را تحصیل کرد و در آغاز جوانی با بزرگان فرقه نقشبندیه آشنا شد و دست ارادات به دامان سعد الدین محمد کاشغری و سپس ناصر الدین عبید الله معروف به خواجه احرار زد و در طریق تصوف سیر و سلوک کرد و از بزرگان فرقه مذکور گردید . جامی قسمتی از زمان شاهرخ و تمام دوره ابوالقاسم بابر و ابوسعید گورکان و قسمت اعظم سلطنت سلطان حسین بایقرا را درک کرد . وی با امیر علیشیر نوایی معاصر بود و پس از وفات جامی وی کتاب خمسه المتحریرین را به یاد اوتالیف کرد. جز چند سفر کوتاه حجاز ، بغداد ، دمشق و تبریز، جامی ، بقیه عمر را در هرات گذرانید و نزد سلاطین و بزرگان معاصر بسیار محترم بود . جامی در هرات در 898 ه ق وفات یافت و بایقرا مراسم تشییع و سوگواری را درباره او به کمال رعایت کرد . جامی آثار متعدد منثور و منظوم دارد . تاثیر افکار و اشعارش در هندوستان و ماوراء النهر در ادبیات و افکار مردم مشهود بود . دیوانش مشتمل بر قصاید ، مثنویات ، غزلیات ، مقطعات ، و رباعیات است . وی در اواخر عمر( 896 ه ق) به تقلید از امیر خسرو دهلوی آن را بانظمی جدید در سه قسمت مدون کرد : فاتحه الشباب ، واسطه العقد ، و خاتمه الحیاه که به ترتیب بر اشعار اوان جوانی اواسط زندگی و اواخر حیات اوست . اثر منظوم دیگر هفت مثنوی معروف به هفت اورنگ (به تاسی از پنج گنج نظامی ) است . از آثار منثورش ، اشعه اللمعات ، بهارستان( به تقلید از گلستان سعدی) ، نفحات الانس ، شواهد النبوه ، لوایح و لوامع است . کتاب معروف شرح جامی نیز از اوست . به جامی لقب خاتم الشعرانیز داده اند.