فهرست مناسبتها با جزئیات

    • ۱۶ بهمن
    • 5 February
    • ١٦ شعبان

در چنین روزی در سال 588هجری قمری « ابوجعفرمحمّد بن شهرآشوب» دانشمند بزرگ علوم اسلامی دار فانی را وداع گفت .
ابو عبدالله محمد بن على بن شهر آشوب سروى مازندرانى معروف به رشید الدین از عالمان بزرگ و معروف شیعه  در جمادى الثانى سال 488 (ه. ق) دیده به جهان گشود . جد او شیخ شهر آشوب بن کیاکى ، دانشمندان بزرگ شیعه و از مردم سارى بود که در گروه شاگردان نامى و ممتاز شیخ طوسى قرار داشت . پدرش شیخ على فرزند شیخ شهر آشوب نیز از فقیهان و محدثان فاضل و از دانشمندان بزرگ شیعه محسوب مى شد . محمد چون به هشت سالگى رسید تمام قرآن را حفظ کرده بود و از این به او  حافظ قرآن  لقب دادند. ابن شهر آشوب بعد از فراگیرى قرآن و دروس مقدماتى و ادبى به تحصیل علوم و معارف دینى مثل فقه و اصول ، حدیث ، رجال ، کلام و تفسیر پرداخت . او در نزد پدر و جدش و بزرگانى چون شیخ طوسى ، عبدالواحد آمدى و قطب الدین راوندى سطوح عالى علم و ادب را گذراند ولى از آنجا که آن بزرگان هر یک در شهر و دیارى دور از هم زندگى مى کردند وی در راه کسب علم و معرفت دایما  در حال مهاجرت بوده است .ابن شهر آشوب پس از سالیانى اقامت در حوزه هاى علمیه ایران و استفاده از محضر دانشمندان و اساتید بزرگ و مسافرتهاى علمى به شهر های  مختلف ایران  در سال 547 ه ق  با کوله بارى از دانش و معنویت از شهر همدان به بغداد عزیمت کرد. وى در بغداد که پایتخت بنى عباس و مشهورترین مرکز علوم اسلامى آن روزگار بود و دانشمندان زیادى در آن علوم و فنون را تدریس   می کردند به تدریس  علوم مختلف پرداخت و هم در آن رشته ها کتابها نوشت .آن عالم ربانی در طول عمر پر برکت خویش نسبت به تربیت شاگردان بسیاری همت گمارد که از میان آنها می توان  به ،  علامه سید محمد بن زهره حلبى ،  على بن شعره حلى جامعانى ، شیخ تاج الدین  سوارى ،  یحیى بن ابى طى حلبى و سید کمال الدین حیدر حسینى اشاره کرد . ابن شهر آشوب یکى از اساتید علم  حدیث و اجازه نقل حدیث بود . وى از اساتید خویش اجازه نقل روایت داشته و از آنها روایت مى کرده است .  وى بنا به دلایلی بغداد را به قصد شهر تاریخى و عالم پرور حله ترک کرد و به حله  مهاجرت نمود. ابن شهر آشوب  پس از سالیان دراز، حله را ترک کرد و به شهر موصل رفت و پس از اقامت    مدت زیادى در موصل سرانجام به شهر حلب  هجرت کرد. گفته اند  او در اکثر علوم اسلامى - اعم از فقه ، اصول ، کلام ، حدیث ، تاریخ ، تفسیر، رجال و...  تالیفات و تصنیفاتى ارزنده ، آموزنده و بى سابقه از خود به یادگار گذاشته که از میان آنها می توان به   متشابه القرآن و مختلفه ،  مناقب آل ابى طالب علیه السلام ، معالم العلماء ،   مخزون المکنون فى عیون الفنون ، الطرائق فى الحدود و الحقائق ، مائدة الفائدة ، امثال فى الامثال ، الاسباب و النزول على مذهب آ ل الرسول ، الحاوى ، الاوصاف ، المنهاج ، الفصول فى النحو، الجدیده ، انساب آل ابى طالب ، الاربعین حدیثا ، نخب الاخبار، الخصایص الفاطمیه ، بیان التنزیل و الموالید اشاره کرد.   ابن شهر آشوب در عرصه شعر و ادب نیز حضورى نیکو داشت .سرانجام آن دانشمند بزرگ جهان تشیع ، پس از حدود هفتاد سال خدمت پرتلاش به تشیع ، با تحصیل ، تعلیم و تربیت ، تحقیق و ترویج احکام الهى در چنین روزی در سال  588 ق در شهر حلب به دیار باقى پر کشید و پیکر عزیزش را در نزدیکى شهر در دامنه کوه جوشن ، در جوار مرقد حضرت محسن بن ابى عبدالله الحسین علیه السلام دفن کردند.

درچنین روزی در سال1308هجری قمری  سید جمال الدین اسدآبادی به دست  عمال ناصر الدین شاه در  حرم حضرت عبدالعظیم(ع) دستگیرو ازایران تبعید شد. سید جمال  الدین اسد آبادی عالم بزرگ اسلامی و احیا گر و مصلح در  شعبان 1254 ه ق (آبان 1217 ش ) در اسد آباد همدان دیده به جهان گشود .نام پدرش سید صفدر و نام مادر وی سکینه بیگم  بود . وی تحصیلات خود را  از پنج سالگى در نزد پدر و مادر  آغاز کرد و مقدمات عربى را در  سالهاى اول تحصیل بخوبى فرا گرفت .سید جمال الدین  در سال 1264 ه ق  به همراه پدر برای فراگیری علوم عالی تر به  قزوین رفت . سید در آن  مکان علمی  ، بحث های مختلف حوزوی از جمله  ادبیات عرب ، منطق ، فقه و اصول را فراگرفت . وی در سال 1266 ق به تهران آمد و در مکتب درسی مجتهد وقت آقا سید محمد صادق طباطبایى همدانى حاضر شد . سید در سال 1266 ق  به قصد نجف اشرف رفت  ودر محضر علمی شیخ مرتضى انصارى  در آمد و به فراگیری سطح عالی فقه و اصول پرداخت. وى در 16 سالگى به  شهر بمبئى رفت و از آنجا به طرف ایالات مرکزى هند حرکت کرد .

سید مدت دو سال با عالمان و روشنفکران آن  دیار به گفتگو نشست و مشکلات مسلمانان آن منطقه را از نزدیک مورد مطالعه قرار داد .از این زمان بود که فعالیتهاى سیاسى و اصلاحى سید جمال الدین آغاز شد. او در این برهه زمانی در یافت که  استعمارعامل همه بدختی های مسلمانان آن دیار است . وی  پس از آن  به قصد مکه و زیارت خانه خدا از هندوستان خارج شد. سپس تا اواخر 1275 ه ق  از مکه مسیر مدینه ، اردن ، دمشق ، حمص ، حلب ، موصل ، بغداد و نجف را طى کرد و اوضاع تمامى شهرهاى مهم اسلامى را مورد بررسى قرار داد  و در نهایت خود را به  اسد آباد همدان رساند. اما با اوضاع نابسامانى که در تهران با آنها روبرو شد ،  نتوانست در ایران توقف کند و به همین دلیل تصمیم گرفت که  در هرات و کابل  سکنی گزیند و در آن محل به تبلیغ دین اسلام بپردازد .

تالیف و نشر کتاب تتمه البیان فى تاریخ الافغان ،  انتشار روزنامه شمس النهار،   تشکیل کابینه وزراء، راه اندازی نیروی نظامی  و ایجاد آموزش های نظامی و همچنین راه اندازی  برخی فعالیت های عام المنفعه از جمله کارهای آن  عالم ربانی در افغانستان بود .او در سال 1285 ه ق به  مصر رفت و  در جامع الازهر با علماى بزرگ آن کشور ملاقات کرد ولی زمان حضور او در مصر دیری نپایید و  حکم اخراج وى از سوى خدیو مصر صادر شد و سید روانه ترکیه شد.  در ترکیه نیز ابتدا او را مورد تفقد قرار دادند اما پس از چندی  وبه دلیل  رشک ورزی  برخی از شیوخ آن کشور  ، سلطان عثمانى دستور اخراج او را از این کشور صادر نمود . وى دو باره در سال 1287 ه ق وارد  مصر شد و ضمن دیداربا رئیس دولت مصر نظر آنان را بسوی اندیشه های نوگاراینه خود جذب نمود و پس از آن مدتی در مصر اقامت گزید. وی  پس این دوره به مکه و هند رفت و ضمن دیدار با علمای اسلامی این کشور ها به نقد و افشاگری خیانات استعمار غرب در کشور های اسلامی پرداخت .او در هند و در همین زمان کتاب "در رد طبیعیون و افکار متجددانه"  را به رشته تحریر در آورد .سید  در سال 1300 هند به قصد کشور آمریکا از هند خارج شد اما بعدا از این سفر  منصرف شد و لندن را برای حضور و تبلیغ اندیشه های اسلامی خود برگزید . او   توانست در شهرهای انگلستان و فرانسه  نشریات  " عروه الوثقى" و "ضیاء الخائفین "   را منتشر سازد و با برخی از رجال سیاسی و علمی این کشورها  دیدار داشته باشد  .

وى  پس از آن رهسپار  قطیف در جزیره العرب شد . در همین روزها بود که اعتماد السلطنه و حاج سیاح محلاتى از طرف ناصر الدین شاه  او را به تهران دعوت کردند . سید  مدتی در تهران  در منزل حاج امین الضرب سکنی گزید اما پس از چندی دولتمردان ایرانی تاب تحمل دیدار او را نداشتند و سید از آنجا به مسکو نقل مکان کرد . وی  در آنجا هم  با رجال سیاسى ، نظامى و مذهبى روسیه دیدار کرد و در  زمینه های عقب ماندگی مسلمانان آن دیار به تحقیق و جستجو پرداخت . وی پس از آن به در خواست ناصر الدین شاه برای با ر دوم وارد تهران شد . اما به دلایلی  نتوانست در آنجا هم سکنی گزیند و در نیمه اول شعبان همان سال وارد بصره  شد. از آنجا بود که نامه بسیار مهم خود را به آیت الله میرزای شیرازى نوشت . آنگاه از عراق به سوى لندن حرکت کرد و در آنجا با شدت بیشترى ،  خطر استبداد داخلى و استعمار خارجى را بر ملل مشرق زمین توضیح داد. دراین هنگام بود که دست به انتشار نامه های خود به سران کشور اسلامی زد و آنان را به ایستادگی در برابر استعمار انگلستان و اتحاد و یکپارچگی فراخواند . او در همین زمان دست به تشکیل جبهه متحد اسلامى در مقابل استعمار غرب بریتانیا زد . سرانجام آن عالم ربانی پس از عمری مجاهدت و تلاش در جهت اصلاح امت اسلامی و احیای اندیشه اتحاد دنیای اسلام در پنجم شوال سال 1314 ه ق  ،  به دست  سلطان عبدالحمید عثمانی  مسموم شد و  به شهادت رسید . پیکر  پاک سید  ،  در قبرستان شیخ لر مزارى  در شهر بندرى استانبول به خاک سپرده شد.

تتمه البیان فى تاریخ الافغان ،  القضا و القدر،  اسلام و علم ،  نیجریه یا ناتورالیسم ،  الوحده الاسلامیه و  الواردات فى سر التجلیات  از جمله آثار مهم قلمی اوست . او شعر نیز می سرود و به نام افغانی تخلص می کرد . 

در چنین روزی در سال سیصد هجری شمسی برابربا سیصد و ده هجری قمری ، ( 923  میلادی ) ابوجعفر محمد جریر طبری مورخ برجسته اسلامی در سن هشتاد و سه سالگی درگذشت. محمد بن جریر طبری مفسر بزرگ قرآن کریم تفسیر بزرگ طبری را از خود به یادگار نهاد . تفسیر طبری  تا عهد مولف از بزرگترین کتبی بوده است که در این علم به رشته تحریر در آمد و به همین سبب به زودی در عالم اسلامی شهرت فراوان یافت . این کتاب ارزشمند در دوره سامانیان به فارسی ترجمه شد . طبری در تفسیر خود بین روایت و درایه جمع کرده است و با این حال از  میان  این دو بیشتر جانب روایت را گرفته است و به این دلیل تفسیر وی مورد اقبال عمومی قرار گرفته است . طبری معتقد بود که در تفسیر قرآن رای دخالتی ندارد مگر در مورد تفسیر لغوی . اصولا تفسیر مبنی بر رای مقبول نظر مسلمین نبود و با این حال از موقعی که فرقه جهمیه در عالم اسلام ظهور کردند تاویل در آیات قرآن شروع شد و در قرن چهارم دسته هایی همانند معتزله و اسماعیلیه و صوفیه این فکر را به جد دنبال کردند .

درچنین روزی در سال 45 پیش از میلاد ، کاتو  یکی از  فیلسوفان بر جسته روم باستان  خودکشی کرد . وی قصد داشت با انجام این خود کشی خود را ازشر  دیکتاتوری سزار راحت  کند . فلسفه سیاسی او مشحون از اندیشه های دموکراتیک و مردم سالارانه است.

درچنین روزی در سال 1849 میلادی، اتریش شهر بوداپست پایتخت مجارستان را  به اشغال خود در آورد.

درچنین روزی در سال 1460 میلادی  کشور سیرالئون در آفریقای غربی توسط " داسنتیرا" ی پرتغالی به اصطلاح  کشف شد. پس از این بود که  سیرالئون آماج حمله استعمار گران برای چپاول منابع غنی این کشور قرار گرفت . 

در چنین روزی در سال 1782 میلادی اسپانیا منطقه مینورکا را ازدست بریتانیا خارج کرد به تسخیر خویش در آورد.

در چنین روزی در سال1885 میلادی در کنگوکه تحت استعمار امپراطوربلژیک، لئو پلد دوم قرار داشت ، دولتی تشکیل شد .

درچنین روزی درسال 1917 میلادی قانون اساسی مکزیک تصویب شد و دراین کشور نظام جمهوری برقرارشد .  مکزیک بیست و هفتم  سپتامبر 1821 میلادی توسط   ژنرال" اگوستین ایتوربید "به استقلال دست یافت .

درچنین روزی در سال 1961 میلادی نخستین شماره روزنامه انگلیسی زبان ساندی تلگراف چاپ و منتشر شد . همچنین در چنین روزی در سال 1922 میلادی نخستین شماره مجله پرطرفدار ریدرز دایجست منتشر شد . ریدرز دایجست یکی از پر طرفدارترین نشریات عامه پسند در سراسر جهان است که به اغلب زبانهای زنده دنیا چاپ و منتشر می شود .

در چنین روزی در سال 1915 میلادی هربرت شموئیل، نخستین بار اندیشه های خود را درباره تاسیس دولت یهودی در فلسطین برای دولت انگلیس مطرح ساخت . این نامه بعدها به صدور اعلامیه یالفور انجامید .

در چنین روزی در سال 1962 میلادی مارشال دو گل استقلال الجزایر را به رسمیت شاخت . 

در چنین روزی در سال 1878 میلادی سیترون مهندس و طراح فرانسوی به دنیا آمد . او  توانست خود روی سیتروئن را طراحی کند و نام خود را بر روی آن بنهد .

در چنین روزی در سال 1893 میلادی اینگاردن فیلسوف لهستانی به دنیا آمد . فلسفه مطالعاتی عنوان مهمترین اثر اوست .

درچنین روزی در سال 1914 میلادی بورخس نویسنده آمریکایی به  دنیا آمد . "نهار خالی"   عنوان مهمترین اثر اوست .

در چنین روزی در سال 1914 میلادی آلن هایدن فیزیکدان بریتانیا یی به دنیا آمد . وی در سال 1963 میلادی جایزه نوبل فیزیک را از آن خود کرد.

در چنین روزی در سال 1783 میلادی بر اثر یک زلزله مهیب  در کالابرا در جنوب ایتالیا بیش از سی هزار نفر جان خود را از دست دادند همچنین در همین روز زلزله وحشتناک  دیگری در سال 1663 میلادی در کانادا روی داد که از میزان دقیق خسارات آن نوشته ای در دست نیست.

درچنین روزی در سال 1904 میلادی محاصره نظامی کوبا توسط آمریکا پایان یافت .

درچنین روزی درسال 1945 میلادی نیروهای نظامی آمریکا تحت فرماندهی ژنرال داگلاس مک آرتور وارد شهر مانیل درکوالالامپور  شدند.

درچنین روزی در سال  1858میلادی میلادی هاینریش هرتز از فیزیکدانان برجسته آلمانی قدم به عرصه گیتی نهاد . وی در حوزه  امواج رادیویی و  امواج الکترومانیاتیک مطالعات فراوانی کرده است . هم اکنون واحد فرکانس به نام او نامگذاری شده است .

درچنین روزی در سال 1468 میلادی یوهان گوتنبرگ سازنده نخستین ماشین چاپ، درگذشت .