فهرست مناسبتها با جزئیات

    • ۱۰ بهمن
    • 30 January
    • ١٠ شعبان

دهم بهمن ماه در اساطیر ایران سده نامیده شده است دلیل این امر را در آن دانسته اند که در شب دهم بهمن کار آفرینش یکصد نفر  نفر از نسل مشیا و مشیانه تمام شد . برخی دلیل این نام گذاری را  فاصله پنجاه روز  تا سال جدید می دانند . همچنین گفته اند :   ضحاک (شخصیت باستانی)  وزیری به نام ارمائیل داشت . بنا به نقل مورخان وی هر روز مغز دو  جوان را تناول می کرد . در این میان ارمائیل هر روز یکی از جوانان را  روز آزاد می کرد و به کوه دماوند می فرستاد تا پنهان شوند  و بجای مغز وی ،  مغز گوسفندی را به خورد ضحاک می داد. تا این که در دهم بهمن ماه تعداد جوانان  به یکصد  نفر رسید . در این حال  ارمائیل به نزد فریدون رفت و موضوع را با وی در میان نهاد .  فریدون از او خواست  که  جوانان  شبنه  هر یک  مشعلی در دست گیرند  تا او بتواند  بدین ترتیب شمار جوانان را بداند  . فریدون را از این کار ارمائیل خوش آمد و وی را  حاکم دماوند کرد  . شاید نامگذاری جشن سده به همین دلیل باشد .  


درچنین روزی در  سال1304هجری شمسی ،  کتابخانه مجلس به طوررسمی گشایش یافت . عرب کیخسرو نماینده زرتشتی مجلس شورای ملی در دوره دوم مجلس شورای ملی  مدیریت کتابخانه کوچکی را به عهده داشت  . وی که فرد فرهنگی  بود ، دو سال پس از پیروزی انقلاب مشروطه در سال 1288 ه ش  ،  لایحه تاسیس کتابخانه مجلس را به نمایندگان مجلس ارایه کرد و تاسیس بخش  کتابخانه در هفتم ژانویه  همان سال در مجلس شورای ملی تصویب شد . عرب کیخسرو در  این مسیر به جمع آوری گسترده کتب از شهرهای مختلف کشور مبادرت ورزید .  کیخسرو شاهرخ  با همکاری   برخی از نمایندگان  مجلس شورای ملی نظیر دکتر رضا افشار ، شیخ ابراهیم زنجانی  و سید نصر الله تقوی و همچنین  اعتصام السلطنه ، محمد الامیر و محمد علی  فروغی ( ذکاء الملک )  در راه اندازی کتابخانه تلاش های بسیاری  کردند .  قبل از این که کتابخانه رسما گشایش یابد ، کتاب های کتابخانه در چندین قفسه چوبی  در دو اتاق  قرار داده می شد  . در سال 1301  ه ش ساختمان کتابخانه از یک محل موقتی به یک ساختمان دایم نقل مکان کرد . این کتابخانه در شرق مجلس قرار داشت و در واقع  بخشی از خانه میرزا حسین خان سپهسالار بود .سرانجام کتابخانه در چنین روزی در سال 1304 ه ش  زیرنظریوسف اعتصام الملک آغازبه کارکرد. کتابخانه مجلس یکی از بزرگترین کتابخانه های ایران و یکی از غنی ترین کتابخانه های جهان در حوزه کتب خطی است . در این کتابخانه قریب  هفده هزار جلد کتاب خطی و بیش ازپانزده هزار جلد کتاب چاپی نگهداری می شود . در بخش نشریات آن نیز مجموعه ای کامل از نشریات مختلف کشور در اختیار علاقمندان قرار می گیرد  . کتابخانه مجلس در حوزه تاریخ نیز به عنوان یکی از کتابخانه های مطرح ایران است به طوری که بیشترین منبع فارسی از اسناد ، مدارک و  مکاتبات دوره مشروطه در این کتابخانه نگاهداری می شود .


 دکتر تقی  ارانی  پایه گذار حزب کمونیست در ایران در چنین روزی در سال  1318  در زندان در گذشت .  وی در سال 1280 در تبریز به دنیا آمد و در  دبیرستان دارالفنون ، دانشکده پزشکی دانشگاه تهران ، دانشگاه برلین ، دانشکده فلسفه برلین تحصیل کرد و موفق شد در رشته های پزشکی  و  فیزیک درجه دکتری در یافت دارد . وی را  رهبر سابق حزب کمونیست ایران و نیز بنیانگذار معنوی حزب توده ایران دانسته اند . وی در دوران دانشگاه  از جمله ملیون پرشور و ستایشگر فرهنگ و تمدن ایران باستان بود و در زمان تصویب قرار داد 1919 مخالفت جدی خود رابا این قرارداد استعماری اعلام کرد .  ارانی ابتدا مقالات خود را  درباره فرهنگ و تمدن ایران در  مجلات «ایرانشهر» و « فرنگستان» چاپ و منتشر می کرد  اما پس از  گرایش به مسلک اشتراکی و اصول عقاید مارکس و لنین دست به  انتشار سلسله مقالاتی بدون  امضا در مجله کمونیستی « پیکار» در آلمان زد . وی در همین دوره به  تدریس زبان عربی در دانشگاه برلین مشغول بود . تقی ارانی پس از  بازگشت به ایران در دانشکده فنی دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد و ضمن آن با تشکیل جلسات پنهانی با روشنفکران چپگرای ایرانی به سازماندهی و تاسیس « حزب کمونیست ایران » مشغول بود .  تاسیس و انتشار روزنامه دنیا (به عنوان اولین نشریه چپگرای فارسی و ارگان حزب کمونیست ایران ) از نخستین کارهای وی در این دوره بود . پس از آن که انتشار مجله « دنیا » ممنوع شد وی  به همراه تعداد زیادی از همفکران و هم مسلکان دیگر ( مشهور به گروه 53 نفر ) به اتهام تبلیغ مسلک اشتراکی در ایران در بیست و یکم  اردیبهشت 1316 ش دستگیر شدند . پس از  محاکمه گروه 53 نفر در دادگاه جنایی تهران ،  دکتر ارانی  محکوم به ده  سال  حبس شد . وی در سن سی و هشت سالگی در زندان قصر به علت ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت . هنوز برخی از مورخان مرگ وی را طبیعی نمی دانند . او از خود آثاری نیز به جای گذاشته است که از میان آنها می توان به تدوین کتب درسی شیمی و فیزیک برای دوره متوسطه ، کتابی در زمینه روانشناسی ، کتابی در زمینه نظریه های علمی ، کتابی با نام عرفان و اصول مادی اشاره کرد .


درچنین روزی در  سال1961 میلادی  کویت به استقلال دست یافت . کویت در جنوب غربی آسیا و در ساحل غربی خلیج فارس بین عراق و عربستان سعودی واقع شده است . نژاد اکثریت مردم این کشور سامی و عده ای نیز ایرانی هستند . زبان رایج میان آنان نیز عربی است . اکثر مردم این کشور پیرو دین اسلام اند . حکومت این کشور مشروطه امیر نشین است که در سال 1961میلادی از انگلستان مستقل شد و در چهاردهم ماه مه 1963 به عضویت سازمان ملل متحد در آمد . کویت  براساس قرارداد منعقده میان نماینده انگلستان و شیخ عبدالله السالم اَلصباح،  مختارشد با هرکشوری که مایل است روابط اقتصادی برقرارکند. کویت یکی  ازبزرگترین کشورهای نفت خیز جهان و عضو کشورهای صادر کننده نفت ( اوپک ) است.


در چنین روزی در  سال 1921 میلادی مراسم مراجعه به آرای  عمومی درباره سلطنت ملک فیصل در عراق انجام شد . در این رای گیری عمومی 97 درصد آراء به نفع ملک فیصل بود . وی روز بیست و سوم  اوت همان سال با عنوان اولین پادشاه عراق تاجگذاری کرد .


ژانویه 1649 میلادی چارلز اول پادشاه انگلستان که در جنگ داخلی این کشور از نیروهای هوادار پارلمان به فرماندهی الیور کرومول شکست خورده بود در ملاء عام با تبر گردن زده شد.

در چنین روزی  در سال 1881 میلادی مصطفی کمال پاشا مشهور به آتاتورک  به دنیا آمد . آتاتورک به کمک غرب و انگلستان رژیمی استبدادی  را در ترکیه  حاکم کرد . وی اساس حکومت خود را اسلام زدایی قرار داد و بر این اساس
مدرسه‏هاى مذهبى را بست، اذان و نماز را به زبان عربى قدغن کرد، نظام حقوقى سوئد را به جاى نظام شرع در دادگسترى ترکیه رواج داد، خط را عوض کرد، کشف حجاب نمود، پوشیدن لباس غربى را براى هر ترک اجبارى ساخت و... . کمال آتاتورک  نخست «خلافت‏» را ملغا ساخت وسپس نظام قضایى شریعت را منسوخ کرد و به جاى آن قوانین کشورهاى غربى را وارد نمود. وی  «اوقاف‏» را ملى کرد و تمامى مدرسه‏هاى دینى  را تعطیل کرد. آتاتورک در سال 1924  م. دستور داد هرچیزى که مربوط به تاریخ گذشته ترک‏ها و امپراتورى عثمانى یا درباره اسلام است از برنامه‏هاى درسى تمامى مدارس حذف گردد. او در سال 1924 م. یک قانون اساسى جدید براى کشور تدیون کرد . این قانون اساسى نمونه کامل اسلام‏ستیزى و غرب‏زدگى مفرط در تمامى زمینه‏هاست. آتاتورک از نظر سیاسى و فرهنگى، از طرفى با تشکیل جمهورى لائیک با اسلام مبارزه کرد و از سویى، على‏رغم مخالفت‏شدید توده‏هاى مردم، حتى دانشگاهیان، دستور داد تا رسم‏الخط زبان ترکى از «عربى‏» به «لاتین‏» تغییر یابد. پس  از مرگ آتاتورک در سال 1938 م. این سیاست و دوره غرب ‏زدگى در ترکیه به وسیله جانشین او عصمت اینونو ادامه یافت و در نتیجه توده‏هاى مسلمان ترکیه از رژیم به ستوه آمدند و در نخستین انتخابات نسبتا آزاد در سال 1950 عصمت اینونو یار وفادار کمال آتاتورک را کنار زدند. پس از اینونو، دولت عدنان مندرس روى کار آمد و روند غربگرایى تا حدى تعدیل گردید. در ترکیه آتاتورک ارتش ونیروهای نظامی پاسدار رژیم لائیک اند . باتمام سخت گیری های آتاتورک و اخلافش علیه مظاهر اسلامی و مسلمانان ، اکنون رژیم لائیک با موج عظیم باز گشت به اسلام روبرو است . این بازگشت از رفتار و پوشش فردی تا رفتار اجتماعی و سیاسی و آموزشی را شامل می شود.


در چنین روزی در سال 1943 میلادی نبرد خونین استالینگراد بین شوروی و آلمان در گرفت .


در چنین روزی در سال 1882  میلادی فرانکلین دلاندو  روزولت به دنیا آمد . وی سه دوره رییس جمهور آمریکا بود . او از عوامل مهم پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم بود و در کنفرانس های جهانی گام های مهمی در جهت  صلح برداشت .


در چنین روزی در سال 1889 میلادی رودلف پادشاه اطریش و بانوی هفده ساله او با نام بارونس ماری وتسرا در منطقه شکارشان نزدیک وین کشته یافت شدند . گفته می شود کسی آنان را در این محل کشته بود .


در چنین روزی در سل 2002 میلادی آخرین  معدن ذغال سنگ ژاپن بسته شد . دلیل این امر قیمت بالای تولید و ارزان بودن واردات ذغال سنگ  اعلام شده است  .


همه  ساله در چنین روزی به عنوان روز زنان اشرافی در انگلستان مراسمی برگزار می شود .

در  چنین روزی در سال 1993 میلادی یکصد هزار نفر از اروپاییان علیه فاشیسم و نژاد پرستی در این قاره تظاهرات کردند .


  در چنین روزی در سال 1962 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد پرتغال را به دلیل تعرض به آنگولا  مورد انتقاد شد ید خود قرار داد .


در چنین روزی در سال 1879 میلادی مک ماهون رییس جمهور فرانسه از قدرت کناره گرفت .


در چنین روزی در سال 1624 میلادی آرنولد گولینکس فیلسوف هلندی در سال 1624 به دنیا آمد .